Koers is religie

Expo

"Wij waren goden voor de mensen, de enige goden die ze van dichtbij konden zien en er een klapke mee doen."

Gevleugelde woorden van Briek Schotte. Ze illustreren de haast religieuze beleving van de koers in Vlaanderen. Vroeger en nog steeds.

De expo ‘Koers is religie’ stelt de intrigerende relatie tussen koers en religie centraal. Je trekt op pelgrimage langs wielerkapellen die je doen stil staan bij Ker(k)miskoersen, Wielergoden, (Bij)gelovige renners, Dopingzondaars, Wielerbedevaartsplaatsen en... de Ronde Van Vlaanderen als Hoogmis.

Onderweg word je getroffen door unieke Wielergewaden, De Lijdensweg van het Wielrennen, Overwinningskelken, een Peloton van Wielergoden en het imposante ‘Croix de Fer’.

Wil je nog dieper ingaan op het thema Koers is Religie, dan is het gelijknamige boek Koers is Religie het perfecte richtsnoer!


Plattegrond Koers is Religie (Paterskerk, Roeselare)

De Pelgrimage: ommegang van wielerkapellen

In de zijbeuken van de Paterskerk loopt het hoofdparcours van de expo: ‘de pelgrimage’. In een ommegang van tien thematische wielerkapellen wordt duidelijk wat en hoeveel koers en religie met elkaar te maken hebben. Logische thema’s als ‘Bijgelovige renners’ of ‘Bedevaartsplaatsen’ worden afgewisseld met minder evidente items als ‘Zondaars. Doping als doodzonde’ of ‘Ker(k)miskoers. Hoe we de koers aan de ker(k)mis te danken hebben’. Elke wielerkapel is ingevuld met wielermemorabilia. Soms overdadig (‘Gelovige renners’), soms erg sereen (‘Noodlot’), soms voorzien van beeld en geluid (‘Hoogmis van Vlaanderen’).

De Kruisweg: lijdensweg van het wielrennen

Veertien staties en veertien foto’s in de middenbeuk van de Paterskerk portretteren de ‘lijdensweg van het wielrennen.’ In het wielrennen staat het individueel lijden van de hoofdrolspelers immers centraal. Koersen is diep gaan, afzien, de grenzen aftasten en overschrijden. Geen medium dat het lijden beter capteert dan de fotografie. Het decor waarin dit lijden zich afspeelt – een onherbergzaam parcours, onheilspellende weersomstandigheden, een uitzinnig publiek – creëert als vanzelf een dramatische fotofilter. Wielerfotografie bepaalt heel sterk de vaak religieus getinte beeldvorming rond wielrennen. Legendarisch geworden wielerfoto’s lijken blauwdrukken van de kruisafname van Christus of de klassieke piëta-afbeelding van Maria met haar gestorven zoon in de armen.

Peloton van Wielergoden

Een formatie in de middenbeuk bestaande uit een resem authentieke koersfietsen van wielerhelden. Een greep uit dit indrukwekkende peloton van wielergoden: Jules Van Hevel,Nicolas Frantz, Antonin Magne, Briek Schotte, Fiorenzo Magni, Rik Van Looy, Rik Van Steenbergen, Eddy Merckx, Jean-Pierre Monseré, Freddy Maertens, Francesco Moser, Johan Museeuw, Peter Van Petegem, Sven Nys, Stijn Devolder, Frank Vandenbroucke, Tom Boonen, Andy Schleck, Sylvain Chavanel, Philippe Gilbert...

Croix de Fer

Op de plaats van het koor verrijst het Croix de Fer, een metershoog ijzeren kruis van gelaste fietsen. Het Croix de Fer werd samengesteld uit zogenaamde weesfietsen uit het Fietsendepot in Gent. De naam refereert uiteraard naar de legendarische Col de la Croix de Fer (2068 meter) in de Franse Alpen, die al 17 keer het decor was van de Tour de France en in 2015 zelfs tweemaal werd beklommen.

Overwinningskelken

Het Croix de Fer wordt geflankeerd door wielertrofeeën. Ze staan symbool voor de zoete zege na het harde labeur. Ze zijn de kroon op het werk. Het zijn de overwinningskelken van de koers. Met trofeeën van Raymond Poulidor, Sean Kelly, Henri Pélissier, Hugo Koblet, Ferdi Kubler, Franco Ballerini, Stephen Roche, Tom Boonen, Grace Verbeke, Frank Vandenbroucke...

Wielergewaden

Het Croix de Fer tekent zich af tegen een muur van wielertruien; een kleurrijk wandvullend ‘brandglas’ van heilige wielergewaden achter het koor van de Paterskerk. Enkele van de meest uitzonderlijke relieken: Tom Simpson, Eddy Merckx, Fausto Coppi, Charly Gaul, Gerrie Kneteman, Gino Bartali, Bernard Hinault, Sean Kelly, Marianne Vos, Jef ‘Poeske’ Scherens, Lance Armstrong, Bernard Thevenet, Peter Winnen, Roger De Vlaeminck, Marco Pantani...

Museumshop

Op zoek naar boeken, retro-wielershirts, petjes, drinkbidons of leuke gadgets gelinkt aan de expo ‘Koers is Religie’? Dan vind je zeker je gading in de museumshop. Ook voor toeristische brochures, fiets- en wandelkaarten, boeken en postkaartjes ben je hier aan het juiste adres.

Museumtuin

Aan de Paterskerk grenst de museumtuin. Picknicktafels bieden groepen en bezoekers de mogelijkheid in openlucht te picknicken of te ontspannen.


De campagnefilm

Het gezicht van de campagnefilm is Johan Museeuw. Van alle renners heeft hij misschien wel de grootste link met de thema’s die in de expo worden aangesneden. Museeuw won de Ronde – hoogmis van het wielervoorjaar – drie keer en was evenveel keer de beste in de Helleklassieker Parijs-Roubaix.

De Leeuw van Vlaanderen had nochtans een klein hartje. Museeuw koerste steevast met paternoster en droeg lange tijd een scapulier op de helm. Museeuw kende triomf en tragiek: hij werd Wereldkampioen in 1996, maar in 1998 sloeg het noodlot toe. Hij viel een week na zijn indrukwekkende derde rondezege in het gevreesde bos van Wallers en brak zijn knieschijf. Een amputatie van zijn been werd overwogen en er werd zelfs voor zijn leven gevreesd. Museeuw herrees en won Parijs-Roubaix nog tweemaal (2000, 2002). Tussenin had Museeuw een motorongeluk. Hij brak zijn kuitbeen, enkele ribben, de linkeroogkas en was daardoor enkele weken in kritieke toestand. Museeuw had zijn paternoster naar eigen zeggen op twee cruciale momenten niet bij: in 1998 toen hij viel in het bos van Wallers en in 2000 bij zijn zwaar motorongeval. “Toeval of niet?” orakelde Museeuw nadien.

Op het einde van zijn carrière gaf hij de rozenkrans aan Tom Boonen, in wie hij zijn gedoodverfde opvolger zag. Na zijn carrière bekende hij dopinggebruik tijdens de nadagen van zijn wielerloopbaan. Na een publieke biecht werd De Leeuw door de (‘katholieke’, vergevingsgezinde) Vlaming weer in de armen gesloten. Begin 2015 werd Museeuw door collega-winnaars verkozen tot beste Ronde-renner ooit. Zijn erelijst in Vlaanderens Mooiste – drie keer eerste, drie keer tweede en twee keer derde – is uniek.

Johan Museeuw

De expocatalogi

€ 35
104 + 384 blz + 160 ‘zantjes’
150 x 105 mm
uitgave Kannibaal & Wielermuseum Roeselare

Boek Koers is Religie (catechismus)

Koers is Religie

Koers is Religie is hét richtsnoer bij een tentoonstellingsbezoek.

Wieleradepten zullen in deze bundel bevestiging vinden van hun overtuiging. Aan wielerleken biedt deze catechismus ongetwijfeld inspiratie. Bezieling, daar draait het immers om in de koers.

Auteurs: Thomas Ameye & Dries De Zaeytijd

Boek Le Tour Imaginaire

Le Tour Imaginaire

Le Tour Imaginaire is een ware bijbel over wielergoden.

In Le Tour Imaginaire rijden fictie en realiteit hand in hand. In deze roman, waarin de hoogtepuntenvan meer dan honderd jaar Ronde van Frankrijk vervat zijn, komen deelnemers uit alle generaties gelijktijdig aan de start.

De 160 getekende prentjes van alle deelnemers zijn een heus collector’s item.

Auteur: Jan Maes